Vai trò là mộ khái niệm được sử dụng nhiều trong xã hội học, công tác xã hội, nó bao gồm một hệ thống kỳ vọng xã hội về một cá nhân nào đó về các hành vi, hành động xã hội bởi chính họ và những thành viên khác trong xã hội. Vai trò của cán sự xã hội bao gồm hàng loạt các hành vi bao gồm việc thực hiện các dịch vụ xã hội trực tiếp cho các thân chủ hoặc giúp đỡ các cá nhân khác tham gia vào các dịch vụ xã hội đó.
Hầu hết các cán sự xã hội thay đổi vai trò này đến vai trò khác trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của mình, họ luôn thực hiện vai trò kép. Có nhiều cách thức để xác định vai trò, bài viết này sẽ đưa ra cách xác định vai trò theo quan điểm của Mc Pheeters và Ryan trong cuốn sách “ A Core of Competence for Baccalaureate Social Welfare” (1971) và “Betty J Piccard 1988, Introduction to Social Work: A Primer, 4th Edition, The Dorsey Press, Chicago):
- Là một cán sự luôn đi trước vấn đề (outreach worker): Một cán sự xã hội là người luôn xác định và tìm ra các cá nhân, nhóm hoặc cộng đồng đang gặp khó khăn (rơi vào khủng hoảng) hoặc đang có nguy cơ trở thành các nhóm dễ bị tổn thương (nguy hại) được gọi là cán sự luôn đi trước vấn đề (outreach worker). Việc xác định trước vấn đề của thân chủ là một khía cạnh có truyền thống lâu dài trong công tác xã hội.
- Là người môi giới (broker): Người cán sự định hướng cho các cá nhân tiếp cận đến các dịch vụ xã hội hiện có hoặc hướng đến xây dựng các dịch vụ xã hội cho các cá nhân được gọi là người môi giới (broker) theo cùng nghĩa việc người môi giới cổ phần định hướng cho các khách hàng tiềm năng về các cổ phiếu có hữu ích đối với họ.
- Hoạt động biện hộ (Advocate): Một cán sự là người đấu tranh vì quyền và nhân phẩm của các cá nhân cần trợ giúp, các cán sự đó là người vận động đấu tranh vì mục tiêu đó. Đây là một vai trò của cán sự xã hội, nhưng không phải lúc nào cũng hiện ra.
- Là người lượng giá (evaluator): Một cán sự xã hội là người tổng hợp thông tin, đánh giá vấn đề và đưa ra các quyết định cho các hành động, đó chính là vai trò của người lượng giá.
- Là người vận động (mobilizer): Một cán sự là người kết nối, tiếp sức và tổ chức các nhóm hiện có hoặc xây dựng các nhóm mới thực hiện vai trò của người vận động nguồn lực. Vai trò này thường gắn với vai trò rộng lớn hơn của cả tổ chức.
- Là người giáo viên: Một cán sự có nhiệm vụ chính là truyền đạt và phổ biến thông tin và tri thức và phát triển các kỹ năng được xem là có vai trò như một giáo viên. Vai trò này có thể hoặc không thể được thực hiện theo một tình huống sư phạm chính thức.
- Là tác nhân thay đổi hành vi: Một cán sự xã hội là người hoạt động nhằm đem lại sự thay đổi về hành vi, thói quen và nhận thức của các cá nhân, các nhóm.
- Là người tư vấn: Một cán sự là người hoạt động cùng các cán sự khác hoặc các tổ chức xã hội khác để tự giúp mình nâng cao kỹ năng và giúp đỡ giải quyết các vấn đề của than chủ, nhiệm vụ-vai trò đó được xem là người tư vấn.
- Là người lập kế hoạch cho cộng đồng: Một cán sự xã hội là người làm việc cùng với cộng đồng, người dân xung quanh, các tổ chức-nhóm của địa phương và cộng đồng và cả các tổ chức nhà nước nhằm xây dựng, phát triển các chương trình vì cộng đồng. Hoạt động đó được xem là vai trò của người lập kế hoạch cho cộng đồng.
- Là người quản lý cơ sở dữ liệu: Một cán sự xã hội là người tổng hợp, phân loại và phân tích các dữ liệu từ các hoạt động về phúc lợi xã hội. Vai trò này được thực hiện chủ yếu bởi các kiểm huấn viên (supervisor) hoặc những người quản trị tổ chức, nó có lẽ cũng được thực hiện qua cá nhân giữ nhiệm vụ thư ký của tổ chức. Làm được điều này cần có những kỹ năng nghiệp vụ cụ thể.- Là người quản lý: Một cán sự xã hội là người quản lý một tổ chức, một hoạt động hoặc một nhiệm vụ cụ thể của tổ chức.
- Là người cung cấp hoạt động chăm sóc: Một cán sự xã hội là người đưa ra các hoạt động chăm sóc về thể chất, tài chính hoặc trông nom-những nhiệm vụ đó được xem như là người cung cấp các hoạt động chăm sóc (care giver).
Một điều quan trọng cần ghi nhớ là tất cả các vai trò được thiết lập ở trên luôn được kết hợp với nhau, được lồng ghép với nhau trong các hoạt động. người cán sự xã hội cần biết lồng ghép và vận dụng tối đa các kỹ năng của mình trong việc thực hiện vai trò của mình.

...
...
