Khoa Xã hội học và Công tác xã hội được chính thức thành lập vào năm 2008 dựa trên sự sát nhập của hai đơn vị là Khoa Công tác xã hội - Phát triển cộng đồng và Ban Xã hội học, được xem là một trong số các khoa trẻ của trường Đại học Đà Lạt.
Về mặt lịch sử, trong khuôn khổ Chương trình hợp tác khoa học Việt Nam – Canada về giảm nghèo tại các địa phương Việt Nam, nâng cao năng lực lập kế hoạch và đánh giá chính sách (gọi tắt là chương trình LPRV), năm 1988 trường Đại học Đà Lạt cùng bốn trường đại học khác trong cả nước thành lập mạng lưới các trung tâm nghiên cứu giảm nghèo nhằm giúp các địa phương xây dựng và triển khai các chiến lược và mô hình xóa đói giảm nghèo.
Trung tâm Nghiên cứu Giảm nghèo trường Đại học Đà Lạt được hoạch định hoạt động trong khuôn khổ tài trợ của tổ chức CIDA (Canada) từ năm 1988 đến năm 2003. Năm 2002, được sự cho phép của trường Đại học Đà Lạt, Trung tâm đã phối hợp với trường Công tác xã hội và Nghiên cứu gia đình thuộc Đại học British Columbia, Canada cùng các chuyên gia Công tác xã hội và Phát triển cộng đồng trong nước và quốc tế xây dựng đề án đào tạo ngành Công tác xã hội và Phát triển cộng đồng tại trường Đại học Đà Lạt.
Năm 2003, Khoa Công tác xã hội và Phát triển cộng đồng được thành lập và thực hiện nhiệm vụ đào tạo về công tác xã hội và Trung tâm Nghiên cứu Giảm nghèo là một đơn vị trực thuộc khoa.
Sự ra đời của Khoa và ngành học mới về công tác xã hội tại trường Đại học Đà Lạt được ghi nhận là một trong những kết quả đầy ý nghĩa có được từ sự hợp tác giữa Chương trình LPRV và Trung tâm Nghiên cứu Giảm nghèo Đại học Đà Lạt.
Bên cạnh đó, với xu hướng mở rộng qui mô, đa dạng hóa các ngành nghề và hình thức đào tạo nhằm đáp ứng hơn nữa các nhu cầu của xã hội, trường Đại học Đà Lạt cũng đã phát triển thêm nhiều ngành học mới trong đó có ngành Xã hội học. Năm 2006, Ban Xã hội học được thành lập và có nhiệm vụ đào tạo về xã hội học.
Năm 2008, do yêu cầu của công tác tổ chức Ban Xã hội học được kết hợp cùng Khoa Công tác xã hội và Phát triển cộng đồng hình thành nên Khoa Xã hội học và Công tác xã hội với hai ngành đào tạo ở bậc cử nhân, đó là ngành Xã hội học, ngành Công tác xã hội và Phát triển cộng đồng. Hiện nay khoa có 17 giảng viên với ba tổ bộ môn: Xã hội học, Công tác xã hội và Phát triển cộng đồng.
Từ khi bắt đầu đến nay, ngành Công tác xã hội và Phát triển cộng đồng đã có được hai khóa tốt nghiệp. Khóa tốt nghiệp đầu tiên vào năm 2007 với 203 sinh viên và khóa thứ hai vào năm 2008 với 136 sinh viên. Riêng ngành Xã hội học, khóa sinh viên đầu tiên đang bước vào năm học thứ ba.
Về nghiên cứu khoa học, hằng năm tất cả các giảng viên của khoa đều tham gia thực hiện các đề tài nghiên cứu khoa học cấp trường, cấp bộ và cấp tỉnh. Một số đề tài phục vụ cho công tác đào tạo, một số đề tài khác bám sát những vấn đề xã hội của cộng đồng, địa phương và quốc gia. Cụ thể trong năm học 2007-2008 khoa đã hoàn thành tổng cộng 10 đề tài nghiên cứu khoa học, trong đó có 1 đề tài cấp bộ, 3 đề tài cấp tỉnh và 6 đề tài cấp trường.
Về quan hệ trong nước và quốc tế, khoa đã hợp tác với các tổ chức khoa học và đào tạo trong và ngoài nước như Viện Kinh tế Việt Nam, Viện Xã hội học, Viện Nghiên cứu Gia đình và Giới, Trung tâm Nghiên cứu Đô thị và Phát triển cộng đồng Tp. HCM, trường Đại học Mở Tp. HCM, trường Đại học An Giang, trường Đại học Lao động - Xã hội, Đại học British Columbia (Canada), Đại học Laval (Canada), Đại học New York (Mỹ), Đại học Clark (Mỹ), Đại học Washington (Mỹ) và các tổ chức AIYUGO (Nhật Bản), World Vision (Mỹ), AYAD (Úc) trong nghiên cứu khoa học, trao đổi chuyên gia và chuyên môn cũng như thực hiện các hoạt động giảm nghèo và phát triển cộng đồng.
Sau đây là các mục tiêu phát triển chính của khoa đến năm 2015:
· Chương trình đào tạo được cải tiến nhằm đáp ứng nhu cầu của xã hội; nhu cầu phát triển của cá nhân; đồng thời hướng theo các chuẩn đào tạo Công tác xã hội, Phát triển cộng đồng và Xã hội học ở các nước trong khu vực và quốc tế.
· Quá trình đào tạo được cải tiến nhằm giúp người học phát huy tối đa tiềm năng học tập của mình; phát triển năng lực trí tuệ cũng như khả năng vận dụng các kiến thức vào thực tế nhằm đáp ứng nhu cầu nghề nghiệp trong xã hội.
· Năng lực của giảng viên được nâng cao về các mặt bao gồm năng lực chuyên môn, năng lực nghiên cứu và triển khai, năng lực giảng dạy và năng lực tham gia các hợp tác quốc tế cũng như các hoạt động xã hội.
Năng lực của Ban lãnh đạo khoa được nâng cao về các mặt bao gồm năng lực hoạch định, tổ chức điều hành, lãnh đạo và kiểm soát nhằm sử dụng hiệu quả nguồn lực của nhà trường bảo đảm cho việc thực hiện quá trình đào tạo và nghiên cứu đạt được các mục tiêu phát triển đã được đề ra.
